Anestezide Etkin Staj Nasıl Yapılır?

Önce Ekipman!

Öğrenmeye bir ameliyat odasında, bir hastanın başında başlamayın. Başlangıç noktanız, malzeme deposu ya da boş bir ameliyathane olsun. Kullanılan tüm ekipmanı teker teker inceleyin ve kullanım amaçlarını araştırın. Anestezi teknikerliği, mutfağı geniş ve bol malzemeli bir meslektir. Öncelikle takım arkadaşlarınızı, yani malzemeleri iyi tanımalısınız.

İlaçlar!

Ekipmanı tanıdıktan sonra ilaçları tek tek incelemeye başlayın. Duyduğunuz her yeni ilaç ismini not alın. Tüm ilaçların ticari isimlerini ve etken maddelerini yazdığınız bir tablo oluşturun. Bu tabloda boş, üçüncü bir sütun olsun. Bu sütuna ilgili ilaçların mevcut diğer ticari isimlerini not alın. Oluşturduğunuz tabloyu stajınız boyunca genişletmeye ve bilgilerinizi arttırmaya devam edin.

Sıvılar!

İlaçlar için yaptığınız benzer işlemleri sıvılar için de yapın. Her bir sıvının içindeki elektrolitleri, bunların miktarlarını, farklılıklarını kıyaslayın. Bu edineceğiniz bilgiler stajın ilerleyen dönemlerinde ufkunuzun daha da genişlemesine yardımcı olacak, çünkü yavaş yavaş farkındalığınız artacak ve neyin, neden yapıldığına dair algılarınız fazlalaşacak.

Anestezi Cihazı!

Boştaki bir anestezi cihazı ile bolca vakit geçirin. Bu cihazın kullanımındaki incelikler hususunda, deneyimli bir anestezi teknikerinden yardım talep edin ve tecrübelerinden faydalanın. Cihazda şunları mutlaka öğrenin: 'Ana parçaları, klinik pratikte aktif kullanılan bu her kısmın işlevi, cihazın otomatik ve manuel kalibrasyonu, cihazın manuel moda alınması ve anlamı, cihazın otomatik moda alınması ve anlamı, APL valfin çalışma prensibi, anestezinin aşamasına uygun olarak çalışma dinamiklerinin şekillendirilmesi, standby moduna giriş ve standby modundan Çıkış, vaporizatör, kanister, solunum devrelerinin takılması ve çıkartılması, sodalime'in değiştirilmesi, cihazda görülen her bir uyarının klinik ve teknik anlamı, etkin müdahalesi...'

Oda Hazırlığına Katılın!

Oda hazırlığı konusunda kendinize özel bir check list hazırlayın. Hazırlığı tamamladıktan sonra bu listeden eksiklerinizi kontrol edin. Bir sonraki hazırlıkta bu eksikleri engellemeye gayret edin. Unutmayın, anestezi teknikeri için öncelik anestezi uygulamaktan ziyade anestezinin profesyonel uygulanması sürecini kolaylaştırmaktır. Eğer kaliteli bir oda hazırlığı yapar, birlikte çalıştığınız anestezistleri etkilerseniz; size çok sayıda uygulama yapmanız noktasında zevkle yardımcı olacaklar ve deneyimlerinden daha fazla yararlanmanızı da sağlayacaklardır. Atılımcı olmanız, onlara ilginizi kanıtlamanın en etkin yoludur.

Temel Beceriler!

Sahip olmanız gereken temel becerilere dair bir listeniz mutlaka olsun. Bunları ne ölçüde tamamladığınızı rutin olarak kontrol edin.. 'Noninvaziv monitörizasyon yapabilme, invaziv monitörizasyon yapabilme, damar yolu açıklığının sağlanması, intravenöz yolla ilaç uygulaması yapabilme, hava yolu açıklığının sağlanması, airway yerleştirme, endotrakeal entübasyon, laringeal mask airway yerleştirme, nazogastrik sonda uygulaması vb.’ Bunların uygulanması noktasında öncelikle gözlemci olun. Deneyimli birinin refakati ve izni olmaksızın hastalara asla işlem uygulamayın. Başarısız olduğunuz hallerde endişeye kapılmayın, özgüveninizi kaybetmeyin.

Oda Oda Dolaşmayın!

En büyük hatalardan biri, entübasyon ve damar yolu ile bu işin öğrenildiğini zannetmektir. Bir anestezi uygulamasında bu işlemlerin aldığı zamanı hayal edin, peki geriye kalan zaman dilimleri? Hastanın yaşamsal bulgularının takibi, kanama durumunun değerlendirilmesi, operasyon esnasında sıvı-elektrolit dengesinin sağlanması, mevcut pozisyonların etkilerinin yönetimi, anestezi derinliğinin yönetimi, yaşamsal organların korunmasına yönelik alınan önlemlerin yönetimi, mekanik ventilasyon sürecinin takibi ve yönetimi… Her biri anestezinin esas konularıdır. Anesteziyi damar yolu ve endotrakeal entübasyondan ibaret olarak düşünmeyiniz. Örneğin hasta uyutuldu ve endotrakeal entübasyon işlemi gerçekleştiriliyor. Endotrakeal entübasyonu siz yapmıyor olsanız bile öğrenebileceğiniz, gözlemleyebileceğiniz şeyler vardır. Laringoskopinin kalp hızında, kan basıncında meydana getirdiği değişimi gözlemlemek, o değişimin yönetimini bilmek de oldukça önemlidir. Meydana gelen bu değişiklikleri not alarak staj defterinize de kaydedebilirsiniz.

Anestezide Sıralama Önemlidir!

Uygulanan işlemler esnasında genel sıralamaya hakim olmaya çalışın. Bir sonraki adımı öngörmek ve ona uygun manevra yapmak hız kazandırır. Hasta entübe edildi. Sırada entübasyon tüpünün kafının şişirilmesi var. Kaf şişirildi. Sırada tüpün yerleşiminin kontrol edilmesi var, bir steteskop lazım gibi… Özellikle profesyonel hekim asistansı için bu yaklaşım çok önemlidir ve sizi bir adım öne geçirir. Uygulamayı kaliteli asiste etmek, daha çok uygulama yapabilmeniz için de bir şans kapısıdır.

Pratiği Teoriyle Destekleyin!

Staj gününe kadar hep teorik bilgiler edindiniz, şimdi de bunları pratikle ilişkilendirmeye çalışıyorsunuz. Bu ilişkiyi kolaylaştırmak için pratik ortamda teorik bilgilerinizi de beslemeye devam edin. Girdiğiniz her ameliyattan sonra, o ameliyatın anestezi yönetimine ya da kullanılan ilaçlara dair bir şeyler okuyun. Okuma esnasında ufak notlar alın. Klinikteki uygulamalar ile orada yazanları kıyaslayın. Oturtamadığınız kısımları oradaki hekim ve teknikerler ile paylaşın, bilgilerinizi sağlamlaştırın.

Sorgulayın: ‘Bunu Niye Yaptık?’

Operasyon esnasında uygulanan her ilacı sorgulayın. Bu ilacı, etken maddesini, uygulanan dozunu ve uygulanma amacını not alın. Daha sonra bu ilaca dair literatür tarayın ve bilgilerinizi genişletin. Her ilacın birden çok amaçla kullanılabileceğini aklınızdan çıkarmayın. Bu nedenle ilacın kullanım amacını mutlaka uygulayıcıya sorun, notunuzu alın. Klinik sahada çalışan hekim ve teknikerlerden kitaplarda yazmayan özel bilgiler de edinmeniz mümkün olabilir. Bu notları yaşam boyu asla kaybetmeyin. 

Form Doldurun!

Anestezi izlem formu ve diğer formların doldurulması konusunda, uygulayıcıların refakati altında olmak koşuluyla atılımcı olun. Bu formları doldururken çok şey öğrenirsiniz, hem de hiç farkında olmadan…

Son Sözler

O klinikte bulunma amacınızı asla unutmayın. Her an gözleri kocaman açık olan bir gözlemci olun. Her andan bir şeyler kapabileceğinizi unutmayın. Hastaların işlemlere yanıtlarını iyi gözlemleyin. Özellikle anestezinin uygulanmasından önce ve uygulanması anında yaşamsal bulguları defalarca gözlemleyin, neler değişiyor ve neden değişiyor, fizyolojik süreçlerini sorgulayın.

Siz ne kadar istekli olursanız, insanlar da size o ölçüde yardımcı olacaktır. Teorik ve pratik birikimlerinizi buluşturmanız için yegane en iyi fırsat olan staj sürecinizin en güzel, en verimli şekilde geçmesi dileklerimle…